Harmonium uit India bij Kirtan

Het Indiase harmonium of pomp-orgel (wat Hansuman in Kirtans bespeelt) wordt gebruikt bij Kirtan, Bhajans, Mantra-zingen, en allerlei andere Indiase muziek. In elke ashram of tempel in India is er wel een te vinden, en veel mensen kunnen er enkele nummers op  spelen. Wordt ook gebruikt in de klassieke muziek, maar het meest populair in de Indiase folk en populaire muziek.

Wikipedia on harmonium (Engels)

harmonium kirtan

In het midden van de 19e eeuw brachten missionarissen met de hand gepompt harmoniums van  Franse makelij naar India. De kolonisten gebruikten et om thuis kerkmuziek te spelen. Oorspronkelijk werd het harmonium afgekeurd voor de Indiase muziek vanwege de buitenlandse afkomst, maar gaandeweg werd het aanvaard en omarmd. Na verloop van tijd heeft het harmonium de traditionele sarangi en sarod vervangen  als belangrijkste instrument voor de begeleiding van zang. Het was draagbaar, betrouwbaar en makkelijk te leren. Het is populair gebleven tot op de dag van vandaag, en het harmonium blijft een belangrijk instrument in vele genres van de Indiase muziek. Het is bijvoorbeeld een hoofdbestanddeel van vocale Noord-Indiase klassieke muziek concerten. Je treft het harmonium ook vaak aan in de Indiase huizen. Hoewel het is afgeleid van de Franse ontwerpen, werd het orgel in India op een unieke manier verder ontwikkeld. Zo is er de toevoeging van knoppen om een permanente grondtoon te laten klinken, een octaaf-koppeling (waardoor er 2 noten tegelijk klinken) en een mechanisme om de toonsoort aan te passen ontwikkeld.

Als je harmonium wil leren spelen heeft the Bhakti Breakfast Club instructie-video’s over hoe harmonium te leren spelen bij Kirtan.

Geschiedenis van het  Harmonium

Het harmonium was tot 1990 een onbekend instrument, maar wordt nu vooral in de VS enorm populair door oa. Krishna Das en Jai Uttal en Nusrat Fateh Ali Khan. Harmoniums zijn te horen op CD’s van bijvoorbeeld Paul Simon, Tom Petty, Tom Waits, Beck…

Indiërs pasten het harmonium aan voor eigen gebruik en ontwikkelde verschillende stemmingen. Traditioneel werden harmoniums  “gelijkzwevend” gestemd, zoals een piano. Alle afstanden tussen de noten worden gelijkgetrokken, zodat je in alle toonsoorten kan spelen. Maar Indiërs zonder ervaring met de Europese stemming, gebruikten wat bekend staat als “reine stemming”, op basis van natuurlijke boventonen. Bij een “rein gestemd” harmonium wordt het middelste deel van het toetsenbord afgestemd op een specifiek toonsoort binnen het toonbereik van de zanger. De rest van de harmonium-rieten worden dan op het gehoor natuurzuiver op de grondtoon afgestemd  in plaats van met een stemapparaat. Een rein afgestemd harmonium is alleen bruikbaar voor het spelen in 1 toonsoort. Een gelijkzwevend afgestemd harmonium zal goed klinken in iedere willekeurige toonsoort. Geleidelijk aan zijn de Indiase harmonium-spelers in India afgestapt van de reine stemming, en werden steeds vaker spelen gelijkzwevend gestemde harmoniums. gebruikt.

Eén gedachte over “Harmonium uit India bij Kirtan”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *